Wat is Shapefile?

Het Shapefile-formaat is een veelgebruikt vectorformaat voor geografische data, in de jaren negentig geïntroduceerd door Esri. Een "shapefile" bestaat in de praktijk uit meerdere bestanden: minimaal .shp (geometrie), .shx (index) en .dbf (attributen). Optioneel zijn .prj (coördinatensysteem), .cpg (tekstcodering) en indexbestanden voor ruimtelijk zoeken.

Het formaat ondersteunt punten, lijnen en polygonen (inclusief multi-part), maar geen meerdere geometrietypen in één bestand. Attributen worden in het DBF-deel opgeslagen, met beperkingen op veldnamenlengte en aantal velden. Coördinatensystemen worden niet in het .shp-bestand zelf opgeslagen; de .prj bevat vaak een WKT-beschrijving van het CRS.

Shapefiles zijn nog steeds gangbaar in GIS-werkstromen, bij overheidsdata en in uitwisseling met oudere systemen. Ze worden ondersteund door vrijwel alle desktop- en veel web-GIS-tools. Nadelen zijn de verouderde structuur, het ontbreken van echte null-waarden, beperkingen op bestandsgrootte en het feit dat één logische laag over meerdere bestanden verspreid is, wat foutgevoelig kan zijn bij verplaatsen of delen.

Voor nieuwe projecten en web-toepassingen wordt vaak GeoJSON of GeoPackage aanbevolen. Voor integratie met Nederlandse bronnen zoals PDOK wordt data vaak als Shapefile aangeboden naast WFS en GeoJSON; bij upload in GeoApps en vergelijkbare platformen is Shapefile een ondersteund importformaat.